Fundacja Przyjazny Dom powstała 8 marca 2005 roku, powołana staraniem Stanisława Jabłonki, który wówczas był już bardzo chory, zmarł na raka płuc w trzy tygodnie później – 27 marca 2005 roku, w pierwszy dzień Świąt Zmartwychwstania Pańskiego. Organem założycielskim – fundatorem Fundacji był Zarząd Regionu Dolnośląskiego NSZZ Solidarność, na czele Rady Fundacji stanął Janusz Łaznowski, Przewodniczący Zarządu NSZZ Solidarność Regonu Dolnośląskiego, w skład Rady weszli również Prof. Andrzej Wiszniewski, Ryszard Bubień, Sławomir Piechota oraz Jarosław Duda. Pierwszym Prezesem Zarządu Fundacji został jej założyciel Stanisław Jabłonka, członkami zarządu zostały Lidia Kamińska i Ewa Kolendowicz.Fundacja Przyjazny Dom powstała by kontynuować dzieła rozpoczęte przez wrocławskie środowisko związane z Fundacją im. Brata Alberta.

Fundacja im. Brata Alberta

Fundacja im. Brata Alberta w Krakowie założona została 20 maja 1987 r. przez: Zofię Tetelowską, śp. inż. Stanisława Pruszyńskiego, śp. prof. Stanisława Grochmala i ks. Tadeusza Zaleskiego oraz osoby wywodzące się z kręgu Duszpasterstwa Osób Niepełnosprawnych i wspólnot „Wiara i Światło” w Krakowie. Jej macierzystą placówką jest Schronisko dla Osób Niepełnosprawnych w podkrakowskich Radwanowicach. Fundacja powołana została do niesienia szeroko rozumianej pomocy osobom upośledzonym umysłowo. Kieruje się w swojej działalności Społeczną Nauką Kościoła Katolickiego. W swoim podejściu do osób niepełnosprawnych, obok troski o ich wszechstronny rozwój i tworzenie warunków pozwalających na jak najpełniejsze wykorzystanie ich możliwości, Fundacja szczególną uwagę przykłada do przywracania niepełnosprawnym należnego im miejsca w społeczeństwie zgodnie z nauczaniem Papieża Jana Pawła II. Fundamentem działalności Fundacji im. Brata Alberta jest również idea albertyńska rozwinięta przez Adama Chmielowskiego – Św. Brata Alberta i głoszona przez niego zasada pomocy najbardziej opuszczonym, wzgardzonym i potrzebującym.

Podstawowy cel Fundacji – niesienie szeroko rozumianej pomocy osobom niepełnosprawnym umysłowo realizowany jest głównie przez organizowanie i prowadzenie specjalistycznych placówek rehabilitacyjnych i opiekuńczych dziennego i stałego pobytu, a także przez pomoc rodzinom z osobami niepełnosprawnymi oraz działania zmierzające do integracji społecznej osób upośledzonych.

Obecnie Fundacja w całej Polsce prowadzi ok. 30 placówek opiekuńczo-rehabilitacyjnych dla osób upośledzonych umysłowo, w tym trzy Schroniska (Radwanowice, Łódź, Chorzeszów k/Łasku), 12 Warsztatów Terapii Zajęciowej (Radwanowice, Lubin, Toruń, Karczemka k/Aleksandrowa Kujawskiego, Sosnowiec, Chrzanów, Libiąż, Kraków, Trzebinia, Chełmek oraz dwa we Wrocławiu), 10 Świetlic Terapeutycznych (Lubin, Wrocław, Radwanowice, Karczemka, Sosnowiec, Chrzanów, Libiąż, Kraków, Trzebinia, Chełmek), pierwszą w Polsce wiejską podstawową szkołę integracyjną oraz (w trakcie organizacji) Środowiskowy Dom Samopomocy w Toruniu. Placówki terenowe prowadzone są albo bezpośrednio przez Zarząd Krajowy Fundacji lub Pełnomocników Zarządu Krajowego.

W schroniskach – opieką stałą objętych jest ok. 100 osób niepełnosprawnych umysłowo, pozbawionych opieki (głównie sierot), w Warsztatach Terapii Zajęciowej podopiecznymi są metrykalnie dorosłe osoby niepełnosprawne umysłowo, zaś w Świetlicach – dzieci i młodzież. Z osobami tymi prowadzone są przez 11 miesięcy w roku zajęcia rehabilitacyjne. W sumie Fundacja sprawuje opiekę nad ponad 800 osobami. Do stałych form rehabilitacji należy organizowanie obozów rehabilitacyjnych (szczególnie letnich) zarówno dla podopiecznych ze schronisk jak i dla podopiecznych z Warsztatów Terapii Zajęciowej wraz z opiekunami naturalnymi. Fundacja jest również organizatorem licznych: koncertów charytatywnych, spotkań integracyjnych, wystaw i przeglądów twórczości osób niepełnosprawnych umysłowo. Do największych należą: ogólnopolskie spotkania integracyjne organizowane co roku z udziałem – z reguły – ponad tysiąca osób, coroczne ogólnopolskie pielgrzymki osób niepełnosprawnych umysłowo – podopiecznych Fundacji, do coraz innego sanktuarium Maryjnego, a także – znany już Ogólnopolski Festiwal Twórczości Teatralno-Muzycznej Osób Niepełnosprawnych (umysłowo) – „Albertiana” – organizowany przez Fundację wespół z p. Anną Dymną i Lidią Jazgar w Teatrze im. J. Słowackiego w Krakowie.

Działalność Fundacji możliwa jest dzięki darowiznom, kwestom a także dotacjom organizacji państwowych i samorządowych, jako iż Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej. Jest organizacją typu „non profit”. Osobom szczególnie zasłużonym we wspomaganiu Fundacji w jej działalności – Fundacja nadaje co roku „Medal św. Brata Alberta”.

Fundacja im. Brata Alberta angażuje się także w organizację pomocy humanitarnej w krajach objętych działaniami wojennymi i klęskami żywiołowymi oraz pomaga Polakom w krajach byłego ZSRR (głównie na Ukrainie).

Filia we Wrocławiu

Wrocławskie środowisko rodzin z osobami niepełnosprawnymi umysłowo i ich Przyjaciół, skupione od 1978 roku w ruchu chrześcijańsko-społecznym „Wiara i Światło” (nb. którego kolebką w Polsce jest Wrocław) – pod koniec grudnia 1988 r. założyło „Grono Przyjaciół Fundacji im. Brata Alberta w Krakowie” – rok wcześniej tam założonej, a stawiającej sobie za cel rehabilitację i opiekę nad osobami niepełnosprawnymi umysłowo, szczególnie pozbawionymi opieki rodzicielskiej. Latem 1989 roku powołana została filia Fundacji we Wrocławiu, która od tego czasu, dość samodzielnie, prowadziła w tym mieście różne formy działalności na rzecz takich osób. Obecnie prowadzone są trzy stałe dzienne placówki: dwa Warsztaty Terapii Zajęciowej: „Wspólnota” w pawilonie „Pod Misiami” w parku Szczytnickim i ”Muminki” na Karłowicach, każdy dla 25-ciu metrykalnie dorosłych osób niepełnosprawnych, oraz świetlicę dla dzieci i młodzieży upośledzonej umysłowo. W nowy rok 2002 wrocławska filia Fundacji weszła z 68 Podopiecznymi. Wrocławskie placówki fundacyjne biorą aktywny udział we wszystkich imprezach organizowanych przez Fundację: imprezach integracyjnych, festiwalach twórczości, pielgrzymkach do sanktuariów Maryjnych w Polsce, ale także pielgrzymkach zagranicznych (do Rzymu 2000, do Lwowa na spotkanie z Ojcem Świętym Janem Pawłem II – 2001).

Filia wrocławska organizuje też imprezy integracyjne o zasięgu regionalnym, dolnośląskim. W tym względzie najbardziej znane imprezy to: Dolnośląski Festiwal Piosenki Osób Niepełnosprawnych, Dolnośląskie Olimpiady sportowe Osób Niepełnosprawnych z udziałem wielu dolnośląskich Warsztatów Terapii Zajęciowej, a także dolnośląskie eliminacje zespołów muzyczno-teatralnych wyłaniające dolnośląskiego reprezentanta w Ogólnopolskim Festiwalu Twórczości Teatralno-Muzycznej, który corocznie organizowany jest w Teatrze im. J. Słowackiego w Krakowie.

Wrocławskie placówki fundacyjne mają znaczny dorobek w prezentowaniu twórczości swoich Podopiecznych, uprawianej w trakcie zajęć terapeutycznych. Często na terenie miasta organizowane są wystawy twórczości malarskiej, tkackiej, ceramicznej, a miejscem wystaw były m.in.: hol Filharmonii Wrocławskiej (1993, 1994), zabytkowy kościółek w parku Szczytnickim (1995, 1996, 1997), galeria „Słowa i Obrazu”, galeria „Sztuki Naiwnej i Ludowej”, klub pracowniczy Akademii Rolniczej i inne. Głośne swego czasu były nasze wystawy wrocławskie w Szczecinie, Poznaniu, Piasecznie k/Warszawy. Dzieła wrocławskich Podopiecznych biorą też udział w Międzynarodowych Biennale Twórczości Osób Niepełnosprawnych, zdobywając medale i wyróżnienia. W 2002 najgłośniejszą była wystawa prac Podopiecznych z wszystkich placówek fundacyjnych z całej Polski – w Muzeum Archidiecezjalnym we Wrocławiu (styczeń 2002).

Od wielu lat – w rozmowach i rozważaniach o dalszych działaniach Fundacji we Wrocławiu – przewijała się potrzeba utworzenia domu stałego pobytu dla niepełnosprawnych intelektualnie sierot (brak tego typu placówek we Wrocławiu). Sytuacja wielu rodzin, których członkowie są osobami niepełnosprawnymi intelektualnie, jest tragiczna, często jedynymi opiekunami są mamy – kobiety w podeszłym wieku, schorowane, niepewne jutra i mocno zatroskane o los swojego dziecka. Zdarzały się sytuacje, gdy osierocone osoby kierowane były do Domów Pomocy Społecznej, w których przebywa na stałe paręset podopiecznych – trudno tam o godziwe warunki życia. Dorosła Osoba niepełnosprawna intelektualnie o mentalności dziecka przeżywa w takim momencie zwielokrotniony szok spowodowany utratą najbliższej osoby, wyrwaniem z rodzinnego domu oraz radykalnym pogorszeniem jakości życia (pomijając aspekt materialny). Stąd pomysł, aby utworzyć dom stałego pobytu dla niewielkiej ilości mieszkańców (20 osób), gdzie możliwe będzie stworzenie warunków życia zbliżonych do domowych. W wyniku podjętych działań w grudniu 2001 roku przejęty został od m. Wrocław (umowa użyczenia) budynek poszkolny przy ul. Okulickiego 2 we Wrocławiu. Budynek okazał się za duży aby mieścił w sobie tylko dom stałego pobytu, powierzchnia ok. 1400 m², dlatego oprócz funkcji mieszkalnej zawierać miał dwie placówki: hostel – miejsce czasowego pobytu całodobowego w różnych przypadkach losowych (5 miejsc) oraz placówkę dzienną – Środowiskowy Dom Samopomocy typu B dla 20-stu osób. Całość nazywać się miała Wielofunkcyjnym Ośrodkiem Opiekuńczo – Rehabilitacyjnym dla Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną.Fundacja im. Brata Alberta wyznaczyła trzech pełnomocników do spraw tworzonego na Zakrzowie we Wrocławiu ośrodka: Stanisława Jabłonkę, Ewę Kolendowicz i Zbigniewa Kobyłeckiego.Pod koniec 2002 roku projekt wraz z kosztorysem były gotowe i wydane zostało pozwolenie na budowę. W tym czasie budynek pomimo doglądania ze strony fundacji i zatrudnienia dochodzącego stróża, był okradany, dewastowany i trzykrotnie podpalany. Stan budynku uległ znacznemu pogorszeniu. Pisane w tym czasie wnioski do władz miasta o wsparcie finansowe pozostawały bez odpowiedzi. Dopiero po pożarach otrzymaliśmy środki na zabezpieczenie budynku przed dalszą dewastacją. W grudniu 2002 roku w ramach prac zabezpieczających, zamurowane zostały otwory okienne w piwnicach i na parterze, zainstalowano system alarmowy, a jedno z pomieszczeń zaadaptowane zostało na dozorcówkę, w której zamieszkało dwóch stróżów (bezdomni poleceni przez br. Marcina – franciszkanina prowadzącego kuchnię charytatywną). Od tej pory dewastacje budynku zanikły. Pod koniec 2002 roku opracowany został plan termomodernizacji budynku o nazwie „Modernizacja gospodarki cieplnej w Wielofunkcyjnym Ośrodku Opiekuńczo – Rehabilitacyjnym przy ul. Okulickiego 2 we Wrocławiu”, w ramach którego mieliśmy wykonać:

• modernizację źródła ciepła (kotłowni) wraz z przyłączem gazu,
• wymianę okien,
• modernizację instalacji centralnego ogrzewania,
• ocieplenie ścian budynku i wymianę drzwi wejściowych,
• ocieplenie pomieszczeń na poddaszu z wymianą poszycia dachowego.

Po złożeniu odpowiednich wniosków uzyskaliśmy na ten cel dotacje z następujących źródeł: Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, oraz Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego. Całość prac termomodernizacyjnych, zgodnie z umową zawartą z wykonawcą wyłonionym na drodze przetargu – firmą WROPOL Enginniering Józef Korsak, miała być wykonana do 30 listopada 2003 roku. Z powodu zebrania niedostatecznej kwoty dofinansowania, wykonanie części prac (ocieplenie pomieszczeń na poddaszu) zostało przeniesione na 2004 rok.

Równolegle z pracami termomodernizacyjnymi miała być wykonywana adaptacja pomieszczeń na parterze na potrzeby Środowiskowego Domu Samopomocy, aby z początkiem 2004 roku placówka ta mogła rozpocząć swoją działalność. Niestety podczas prac termomodernizacyjnych okazało się, że należy wykonać wiele dodatkowych prac (budynek stuletni wielokrotnie przebudowywany, często niezgodnie ze sztuką budowlaną) wcześniej nieplanowanych i nie ujętych umową. Poniesienie kosztów tych prac pozbawiło nas możliwości wykonania remontu i adaptacji pomieszczeń w tym roku. Wykonanie tego zadania zmuszeni byliśmy przełożyć na 2004 rok, a w związku z tym oddaliła się perspektywa otworzenia Środowiskowego Domu Samopomocy.

W 2004 roku rozpoczęto realizację 2 etapu remontu i adaptacji budynku oraz dokończenie zadań z pierwszego etapu, których nie udało się zrealizować w 2003 roku. Pozyskano środki w ramach „Kontraktu dla województwa dolnośląskiego” oraz od Gminy Wrocław, za które przygotowane zostały pomieszczenia na parterze i części I piętra, które zajmować miał Środowiskowy Dom Samopomocy. Prace 2 etapu wykonywała wyłoniona na drodze przetargu firma budowlana „Osiński i Syn” ze Strzelina.

Nowa fundacja – Przyjazny Dom

Pod koniec 2004 roku zrodził się pomysł, aby powołać nową fundację z siedzibą we Wrocławiu, która przejęłaby remont i adaptację budynku oraz zadanie utworzenia w nim Wielofunkcyjnego Ośrodka Opiekuńczo – Rehabilitacyjnego dla Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie, gdyż prowadzenie inwestycji na odległość (Fundacja im. Brata Aberta ma siedzibę w Radwanowicach pod Krakowem) okazało się bardzo trudne.

Po rozliczeniu otrzymanych dotacji, uzyskano zgodę od wszystkich donatorów na przekazanie inwestycji oraz całego zadania nowej fundacji, którą powoływał do życia Stanisław Jabłonka. 8 marca 2005 roku, po zakończeniu rejestracji w Sądzie Fundacji Przyjazny Dom rozpoczęto proces cesji wymagający zgody władz wojewódzkich i gminnych oraz pozostałych donatorów.

27 marca 2005 roku, w trzy tygodnie po rejestracji nowej fundacji zmarł w szpitalu w Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego jej założyciel i pierwszy prezes, Stanisław Jabłonka. Rada Fundacji podjęła uchwałę, aby od tej pory patronem Fundacji został właśnie Stanisław Jabłonka, człowiek bardzo zasłużony dla środowiska osób niepełnosprawnych, we Wrocławiu i w całej Polsce. Funkcję prezesa Fundacji Przyjazny Dom objął Zbigniew Kobyłecki.

W 2005 roku pozyskano dalsze środki na remont i adaptację budynku od Gminy Wrocław oraz z ”Kontraktu dla województwa dolnośląskiego”. 3 etap remontu obejmował wykończenie pomieszczeń części budynku przeznaczonej na placówkę stałego pobytu, w tym ocieplenie poddasza i adaptację strychu na pomieszczenia mieszkalne oraz zagospodarowanie otoczenia budynku i wykonanie nowego ogrodzenia. Wykonawcą prac została wyłoniona w drodze przetargu firma z Wrocławia „Zakład Ogólnobudowlany Dobrowolska Władysława”.

Jeszcze w 2003 r. złożono do Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu ofertę na prowadzenie Środowiskowego Domu Samopomocy typu B dla 20 osób niepełnosprawnych intelektualnie, aby zapewnić środki na prowadzenie tej placówki, jednak nie została ona przyjęta. Kolejne wnioski składane były jeszcze dwukrotnie, ostatni został przyjęty, dzięki czemu uzyskano środki na wyposażenie i prowadzenie tej placówki – została ona uruchomiona we wrześniu 2005 roku. Dziś uczestniczy tu w zajęciach 30 osób.

Kolejna placówka – Zespół Mieszkań Chronionych – uruchomiona została we wrześniu 2006 roku. Była  przeznaczona dla dorosłych osób niepełnosprawnych intelektualnie, w której mogły one zamieszkać na określony czas, gdy rodzice, lub opiekunowie nie mogli (z różnych powodów) sprawować opieki. Osoby zamieszkujące miały zapewniona całodobową opiekę, wyżywienie oraz pomoc w codziennych sprawach życiowych.

W maju 2008 roku część mieszkalna ośrodka została podzielona na dwie placówki: zespół mieszkań chronionych ze zredukowaną do sześciu liczbą miejsc oraz dom pomocy społecznej dla 20 dorosłych osób niepełnosprawnych intelektualnie.

1 stycznia 2011 roku zespół mieszkań chronionych przestał istnieć, a w jego miejsca rozszerzony został dom pomocy społecznej, w którym mieszkają obecnie 24 osoby niepełnosprawne intelektualnie.